ÍÀÐÅÄÁÀ ¹ Í-1 îò 14.02.2023 ã. çà âïèñâàíåòî, êâàëèôèêàöèÿòà è âúçíàãðàæäåíèÿòà íà âåùèòå ëèöà

Èçäàäåíà îò ìèíèñòúðà íà ïðàâîñúäèåòî, oáí., ÄÂ, áð. 18 îò 24.02.2023 ã.
Ãëàâà ïúðâà
ÎÁÙÈ ÏÎËÎÆÅÍÈß

×ë. 1. (1) Ñ òàçè íàðåäáà ñå óðåæäàò:
 1. ðåäúò è ñðîêîâåòå çà ïðåäëîæåíèÿ çà âêëþ÷âàíå è ïðîìåíè íà ñïèñúöèòå íà ñïåöèàëèñòèòå, óòâúðäåíè çà âåùè ëèöà;
 2. óñëîâèÿòà, íà êîèòî òðÿáâà äà îòãîâàðÿò ñïåöèàëèñòèòå, óòâúðäåíè çà âåùè ëèöà;
 3. óñëîâèÿòà è ðåäúò çà îïðåäåëÿíå âúçíàãðàæäåíèÿòà íà âåùèòå ëèöà;
 4. ïðàâîòî íà äîñòúï äî Èíôîðìàöèîííàòà ñèñòåìà "Åäèíåí ðåãèñòúð íà âåùèòå ëèöà" è äàííèòå, êîèòî ñå âúâåæäàò â íåÿ.
 (2) Íàðåäáàòà ñå ïðèëàãà çà ñïåöèàëèñòè, óòâúðäåíè çà âåùè ëèöà, íàçíà÷åíè îò îðãàíèòå íà ñúäåáíàòà âëàñò, îðãàíèòå íà äîñúäåáíîòî ïðîèçâîäñòâî, êàêòî è òåçè ïî èçïúëíèòåëíè äåëà.
×ë. 2. Äåéíîñòòà íà âåùèòå ëèöà ïðè èçâúðøâàíå íà ñúäåáíè åêñïåðòèçè ñå îñíîâàâà íà ñëåäíèòå ïðèíöèïè:
 1. çàêîííîñò;
 2. ïðîöåñóàëíà è ïîçíàâàòåëíà íåçàâèñèìîñò íà âåùîòî ëèöå;
 3. íàó÷íà îáîñíîâàíîñò íà ñðåäñòâàòà è ìåòîäèòå, èçïîëçâàíè ïðè åêñïåðòíîòî èçñëåäâàíå;
 4. äîáðîñúâåñòíîñò, îáåêòèâíîñò, âñåñòðàííîñò è ïúëíîòà íà åêñïåðòíîòî èçñëåäâàíå;
 5. ïîâåðèòåëíîñò è ñïàçâàíå íà ïðîôåñèîíàëíàòà åòèêà.
×ë. 3. Åêñïåðòíàòà äåéíîñò âêëþ÷âà:
 1. îðãàíèçàöèÿòà íà ïðîöåñóàëíàòà è ïîçíàâàòåëíàòà äåéíîñò íà ñóáåêòèòå íà ñúäåáíàòà åêñïåðòèçà;
 2. íàó÷íèòå èçñëåäâàíèÿ â îáëàñòòà íà ñúäåáíèòå åêñïåðòèçè;
 3. íàó÷íî-ìåòîäè÷åñêîòî îáåçïå÷àâàíå íà ñúäåáíàòà åêñïåðòèçà;
 4. ïðîôåñèîíàëíàòà ïîäãîòîâêà è ïîâèøàâàíåòî íà êâàëèôèêàöèÿòà íà âåùèòå ëèöà.
×ë. 4. Ñúäåáíèòå åêñïåðòèçè ïî êëàñîâå è âèäîâå ñà îïðåäåëåíè â ïðèëîæåíèå ¹ 1.
×ë. 5. (1) Ñúîáðàçíî ïðîöåñóàëíàòà ñè îðãàíèçàöèÿ ñúäåáíèòå åêñïåðòèçè ñà:
 1. åäíîëè÷íè è êîëåêòèâíè;
 2. åäíîðîäíè è êîìïëåêñíè;
 3. ïúðâîíà÷àëíè, äîïúëíèòåëíè è ïîâòîðíè.
 (2) Åêñïåðòèçèòå ñà êîëåêòèâíè, êîãàòî çà èçâúðøâàíåòî èì å íåîáõîäèìî ó÷àñòèåòî íà äâå èëè ïîâå÷å âåùè ëèöà.
 (3) Åêñïåðòèçèòå ñà åäíîðîäíè, êîãàòî çà ðåøàâàíåòî íà çàäà÷èòå èì ñå èçïîëçâàò çíàíèÿ îò åäíà íàó÷íà îáëàñò. Åêñïåðòèçèòå ñà êîìïëåêñíè, êîãàòî çà ðåøàâàíåòî íà çàäà÷èòå èì ñå èçïîëçâàò çíàíèÿ îò ðàçëè÷íè íàó÷íè îáëàñòè.
×ë. 6. (1) Âåùîòî ëèöå èìà ñâîáîäåí äîñòúï è ìîæå äà ïðàâè ñïðàâêè ïî äåëîòî, ïî êîåòî å íàçíà÷åíî, âêëþ÷èòåëíî ïî åëåêòðîííîòî äîñèå, äà ïîëó÷àâà êîïèÿ îò êíèæà è ñâåäåíèÿ ñ ïðåäèìñòâî â ñúäà, ïðîêóðàòóðàòà, îðãàíèòå íà äîñúäåáíîòî ïðîèçâîäñòâî, àäìèíèñòðàòèâíèòå îðãàíè è äðóãè ñëóæáè è íàâñÿêúäå, êúäåòî å íåîáõîäèìî, êàòî ñå ëåãèòèìèðà ñ óäîñòîâåðåíèå, èçäàäåíî îò îðãàíà, íàçíà÷èë åêñïåðòèçàòà. Âåùîòî ëèöå íå äúëæè òàêñè çà èçäàâàíèòå ñúäåáíè óäîñòîâåðåíèÿ âúâ âðúçêà ñ ïîñòàâåíàòà çàäà÷à.
 (2) Ñúäúò, ïðîêóðàòóðàòà, îðãàíèòå íà äîñúäåáíîòî ïðîèçâîäñòâî, àäìèíèñòðàòèâíèòå îðãàíè è äðóãè ñëóæáè â ñòðàíàòà ñà äëúæíè äà îêàçâàò ñúäåéñòâèå íà âåùèòå ëèöà ñúîáðàçíî ïîñòàâåíàòà çàäà÷à.
 (3) Âñè÷êè äúðæàâíè îðãàíè, þðèäè÷åñêè ëèöà è ãðàæäàíè, ïðè êîèòî ñå íàìèðàò ìàòåðèàëè, íåîáõîäèìè çà åêñïåðòèçàòà, ñà äëúæíè äà îñèãóðÿò äîñòúï íà âåùîòî ëèöå äî òÿõ ñúîáðàçíî äîñòúïà äî ñúîòâåòíîòî íèâî íà êëàñèôèöèðàíà èíôîðìàöèÿ, êîåòî òî ïðèòåæàâà, êàêòî è äà îêàçâàò íåîáõîäèìîòî ñúäåéñòâèå çà èçïúëíåíèå íà çàäà÷èòå íà åêñïåðòèçàòà.
 (4) Êîãàòî çà èçâúðøâàíå íà åêñïåðòèçà å îïðåäåëåíî âåùî ëèöå, êîåòî å ñëóæèòåë íà Ìèíèñòåðñòâîòî íà âúòðåøíèòå ðàáîòè (ÌÂÐ), îðãàíúò, íàçíà÷èë åêñïåðòèçàòà, èçïðàùà âñè÷êè ìàòåðèàëè, íåîáõîäèìè çà èçâúðøâàíå íà åêñïåðòèçàòà, â ñúîòâåòíàòà ñòðóêòóðà íà ÌÂÐ.
Ãëàâà âòîðà
ÓÑËÎÂÈß, ÍÀ ÊÎÈÒÎ ÒÐßÁÂÀ ÄÀ ÎÒÃÎÂÀÐßÒ ÑÏÅÖÈÀËÈÑÒÈÒÅ, ÓÒÂÚÐÄÅÍÈ ÇÀ ÂÅÙÈ ËÈÖÀ

×ë. 7. (1) Çà âåùî ëèöå ìîæå äà áúäå óòâúðäåíî äååñïîñîáíî ëèöå, êîåòî îòãîâàðÿ íà åäíî îò ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
 1. çàåìà àêàäåìè÷íà äëúæíîñò - "äîöåíò" èëè "ïðîôåñîð", âúâ âèñøè ó÷èëèùà, íàó÷íè îðãàíèçàöèè èëè Áúëãàðñêàòà àêàäåìèÿ íà íàóêèòå;
 2. èìà âèñøå îáðàçîâàíèå ñ ïðèäîáèòà îáðàçîâàòåëíî-êâàëèôèêàöèîííà ñòåïåí "ìàãèñòúð" è èìà íàé-ìàëêî 5 ãîäèíè ñòàæ ïî ñïåöèàëíîñòòà;
 3. èìà âèñøå îáðàçîâàíèå ñ ïðèäîáèòà îáðàçîâàòåëíî-êâàëèôèêàöèîííà ñòåïåí "áàêàëàâúð" è èìà íàé-ìàëêî 7 ãîäèíè ñòàæ ïî ñïåöèàëíîñòòà;
 4. èìà ñðåäíî îáðàçîâàíèå è íàé-ìàëêî 10 ãîäèíè ñòàæ ïî ñïåöèàëíîñòòà;
 5. å ñëóæèòåë íà ÌÂÐ è èìà çàâúðøåíî ñïåöèàëíî îáó÷åíèå â Àêàäåìèÿòà íà ÌÂÐ èëè Íàöèîíàëíèÿ èíñòèòóò ïî êðèìèíàëèñòèêà íà ÌÂÐ;
 6. e ëåêàð ñ ïðèçíàòà ñïåöèàëíîñò ïî ñúäåáíà ìåäèöèíà, ëåêàð áåç òàêàâà ñïåöèàëíîñò, êîéòî ðàáîòè â ñòðóêòóðà íà ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå, îñúùåñòâÿâàùî äåéíîñò ïî ñúäåáíà ìåäèöèíà, ëåêàð ñ äðóãà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò èëè ëåêàð ïî äåíòàëíà ìåäèöèíà.
 (2) Ëèöåòî ïî àë. 1 òðÿáâà äà îòãîâàðÿ è íà ñëåäíèòå óñëîâèÿ:
 1. äà íå å îñúæäàíî çà ïðåñòúïëåíèå îò îáù õàðàêòåð;
 2. äà íå å ëèøåíî îò ïðàâî äà óïðàæíÿâà ïðîôåñèÿ èëè äåéíîñò;
 3. äà íå îñúùåñòâÿâà ôóíêöèè ïî ïðàâîðàçäàâàíå â ñèñòåìàòà íà ñúäåáíàòà âëàñò;
 4. äà èìà ðàçðåøåíèå çà ïîñòîÿííî ïðåáèâàâàíå â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ, àêî ëèöåòî íå å áúëãàðñêè ãðàæäàíèí èëè ãðàæäàíèí íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, íà äúðæàâà - ñòðàíà ïî Ñïîðàçóìåíèåòî çà Åâðîïåéñêîòî èêîíîìè÷åñêî ïðîñòðàíñòâî, èëè íà Êîíôåäåðàöèÿ Øâåéöàðèÿ;
 5. äà å âïèñàíî â ñúîòâåòíèÿ ðåãèñòúð íà ëèöàòà, ïðèòåæàâàùè îïðåäåëåíà ïðîôåñèÿ, ïðàâîñïîñîáíîñò èëè êâàëèôèêàöèÿ, êîãàòî òàêîâà âïèñâàíå ñå èçèñêâà ïî çàêîí;
 6. äà ïðèòåæàâà äèïëîìà, ñâèäåòåëñòâî, óäîñòîâåðåíèå, ñåðòèôèêàò, ëèöåíç èëè äðóã äîêóìåíò, èçäàäåí îò âèñøå ó÷èëèùå, ïðîôåñèîíàëíà îðãàíèçàöèÿ èëè ó÷ðåæäåíèå ïî ñèëàòà íà çàêîí, ñ êîéòî äîêóìåíò ñå óäîñòîâåðÿâà íàëè÷èåòî íà ñúîòâåòíàòà êâàëèôèêàöèÿ èëè ïðàâîñïîñîáíîñò.
Ãëàâà òðåòà
ÐÅÄ È ÑÐÎÊÎÂÅ ÇÀ ÏÐÅÄËÎÆÅÍÈß ÇÀ ÂÊËÞ×ÂÀÍÅ È ÏÐÎÌÅÍÈ ÍÀ ÑÏÈÑÚÖÈÒÅ ÍÀ ÑÏÅÖÈÀËÈÑÒÈÒÅ, ÓÒÂÚÐÄÅÍÈ ÇÀ ÂÅÙÈ ËÈÖÀ. ÐÅÄ ÇÀ ÎÒÏÈÑÂÀÍÅ ÍÀ ÂÅÙÈÒÅ ËÈÖÀ

×ë. 8. (1) Çà âñåêè ñúäåáåí ðàéîí íà îêðúæåí è àäìèíèñòðàòèâåí ñúä, êàêòî è çà Àãåíöèÿòà ïî âïèñâàíèÿòà ñå ñúñòàâÿò ñïèñúöè íà ñïåöèàëèñòèòå, óòâúðäåíè çà âåùè ëèöà.
 (2) Âúðõîâíèÿò êàñàöèîíåí ñúä, Âúðõîâíèÿò àäìèíèñòðàòèâåí ñúä, Âúðõîâíàòà êàñàöèîííà ïðîêóðàòóðà, Âúðõîâíàòà àäìèíèñòðàòèâíà ïðîêóðàòóðà è Íàöèîíàëíàòà ñëåäñòâåíà ñëóæáà ïðè íåîáõîäèìîñò óòâúðæäàâàò îòäåëíè ñïèñúöè çà íóæäèòå íà ñâîÿòà äåéíîñò.
×ë. 9. (1) Ïðåäëîæåíèÿ çà âêëþ÷âàíå íà ñïåöèàëèñòè â ñïèñúöèòå íà âåùè ëèöà ñå ïðàâÿò îò ðúêîâîäèòåëèòå íà äúðæàâíè îðãàíè è íà òåõíè ñòðóêòóðè, íà îðãàíè íà ìåñòíî ñàìîóïðàâëåíèå, íà íàó÷íè èíñòèòóòè, íà ñúñëîâíè è äðóãè îðãàíèçàöèè.
 (2) Ïðåäëîæåíèå çà âêëþ÷âàíå ìîãàò äà ïðàâÿò ëè÷íî è êàíäèäàòèòå çà âåùè ëèöà.
 (3) Ïðåäëîæåíèÿòà çà âêëþ÷âàíå â ñïèñúöèòå ïî ÷ë. 8, àë. 1 ñå ïðàâÿò äî ïðåäñåäàòåëÿ íà ñúîòâåòíèÿ îêðúæåí èëè àäìèíèñòðàòèâåí ñúä.
 (4) Ïðåäëîæåíèÿòà çà âêëþ÷âàíå â ñïèñúöèòå ïî ÷ë. 8, àë. 2 ñå ïðàâÿò äî âñåêè àäìèíèñòðàòèâåí ðúêîâîäèòåë íà ñúîòâåòíèÿ îðãàí íà ñúäåáíàòà âëàñò.
 (5) Ïðàâîèìàùèòå ïî àë. 1, ïðåäè äà íàïðàâÿò ïðåäëîæåíèå, îáñúæäàò êà÷åñòâàòà íà êàíäèäàòèòå ñúîáðàçíî îñíîâíèòå ïðèíöèïè ïî ÷ë. 2 è èçèñêâàíèÿòà ïî ÷ë. 7 ñëåä ñúáåñåäâàíå ñ êàíäèäàòà.
 (6) Ïðåäëîæåíèå ñå ïðàâè ïðè íàëè÷èå íà ïèñìåíî ñúãëàñèå îò ñïåöèàëèñòà.
×ë. 10. (1) Êàíäèäàòèòå çà âêëþ÷âàíå â ñïèñúêà íà âåùèòå ëèöà ïîäàâàò ïðåä îðãàíà ïî ÷ë. 9, àë. 3 è 4 çàÿâëåíèå íà õàðòèåí è åëåêòðîíåí íîñèòåë, ïðèäðóæåíî îò ñëåäíèòå äîêóìåíòè:
 1. äîêóìåíò, óäîñòîâåðÿâàù çàåìàíåòî íà àêàäåìè÷íàòà äëúæíîñò çà ëèöàòà ïî ÷ë. 7, àë. 1, ò. 1;
 2. çàâåðåíî êîïèå îò äèïëîìà çà çàâúðøåíî âèñøå îáðàçîâàíèå ñ ïðèäîáèòà îáðàçîâàòåëíî-êâàëèôèêàöèîííà ñòåïåí "ìàãèñòúð", "áàêàëàâúð" èëè äèïëîìà çà çàâúðøåíî ñðåäíî îáðàçîâàíèå;
 3. çà êàíäèäàòè, êîèòî ñà ñëóæèòåëè íà ÌÂÐ - äîêóìåíòè çà çàâúðøåíî ñïåöèàëíî îáó÷åíèå â Àêàäåìèÿòà íà ÌÂÐ èëè â Íàöèîíàëíèÿ èíñòèòóò ïî êðèìèíàëèñòèêà íà ÌÂÐ;
 4. äîêóìåíòè, óäîñòîâåðÿâàùè ñòàæà ïî ñïåöèàëíîñòòà: íîòàðèàëíî çàâåðåíî êîïèå íà òðóäîâà èëè ñëóæåáíà êíèæêà, à çà ëèöàòà ñúñ ñâîáîäíè ïðîôåñèè ñå ïîñî÷âà êîä ïî ÁÓËÑÒÀÒ;
 5. äåêëàðàöèÿ, ÷å ëèöåòî íå å ïîñòàâåíî ïîä çàïðåùåíèå;
 6. äåêëàðàöèÿ, óäîñòîâåðÿâàùà ñúîòâåòñòâèåòî ñ èçèñêâàíèÿòà ïî ÷ë. 7, àë. 2, ò. 2 è 3;
 7. äåêëàðàöèÿ - ñúãëàñèå íà êàíäèäàòà çà âïèñâàíåòî ìó â ñïèñúöèòå íà âåùè ëèöà, è äîêóìåíòè, óäîñòîâåðÿâàùè ñòàæà ìó è äîïúëíèòåëíà êâàëèôèêàöèÿ, àêî èìà òàêàâà;
 8. ðàçðåøåíèå çà ïîñòîÿííî ïðåáèâàâàíå â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ, àêî ëèöåòî íå å áúëãàðñêè ãðàæäàíèí èëè ãðàæäàíèí íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, íà äúðæàâà - ñòðàíà ïî Ñïîðàçóìåíèåòî çà Åâðîïåéñêîòî èêîíîìè÷åñêî ïðîñòðàíñòâî, èëè íà Êîíôåäåðàöèÿ Øâåéöàðèÿ;
 9. óäîñòîâåðåíèå çà äîñòúï äî êëàñèôèöèðàíà èíôîðìàöèÿ;
 10. çàâåðåíî êîïèå îò ñåðòèôèêàò, ñâèäåòåëñòâî, óäîñòîâåðåíèå, ëèöåíç èëè äðóã äîêóìåíò, èçäàäåí îò âèñøå ó÷èëèùå, ïðîôåñèîíàëíà îðãàíèçàöèÿ èëè ó÷ðåæäåíèå ïî ñèëàòà íà çàêîí, ñ êîéòî äîêóìåíò ñå óäîñòîâåðÿâà íàëè÷èåòî íà ñúîòâåòíàòà êâàëèôèêàöèÿ èëè ïðàâîñïîñîáíîñò.
 (2) Îò êàíäèäàòèòå, çàâúðøèëè âèñøè ó÷åáíè çàâåäåíèÿ â ÷óæáèíà, ìîæå äà ñå ïîèñêà äà ïðåäñòàâÿò óäîñòîâåðåíèå çà ïðèçíàâàíå íà âèñøå îáðàçîâàíèå, ïðè óñëîâèå ÷å ïðèäîáèòàòà îò òÿõ äèïëîìà ñå ïðèçíàâà îò Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ è å ëåãàëèçèðàíà.
 (3) Îáñòîÿòåëñòâàòà îòíîñíî ñúäåáíèÿ ñòàòóñ íà êàíäèäàòèòå ñå óñòàíîâÿâàò ñëóæåáíî îò îðãàíà ïî ÷ë. 9, àë. 3 è 4.
×ë. 11. (1) Â ïðåäëîæåíèÿòà ñå âïèñâàò òðèòå èìåíà íà ñïåöèàëèñòà, àäðåñ, åëåêòðîííà ïîùà è òåëåôîí çà âðúçêà, äàííè çà íåãîâîòî îáðàçîâàíèå, ñïåöèàëíîñò, êàêòî è çà íåãîâàòà ìåñòîðàáîòà è çà çàåìàíàòà äëúæíîñò (àêî èìà òàêèâà), ïðîäúëæèòåëíîñòòà íà òðóäîâèÿ ìó ñòàæ, ñòàæúò ìó êàòî âåùî ëèöå è äîïúëíèòåëíàòà êâàëèôèêàöèÿ.
 (2) Îáñòîÿòåëñòâàòà ïî àë. 1 ñå óäîñòîâåðÿâàò ñúñ ñúîòâåòíèòå äîêóìåíòè, êîèòî ñå ïðèëàãàò êúì ïðåäëîæåíèåòî.
×ë. 12. (1) Ñïèñúöèòå ïî ÷ë. 8, àë. 1 ñå óòâúðæäàâàò îò êîìèñèÿ â ñúñòàâ: ïðåäñåäàòåëÿò íà àïåëàòèâíèÿ ñúä èëè îïðåäåëåí îò íåãî ñúäèÿ, àïåëàòèâíèÿò ïðîêóðîð èëè îïðåäåëåí îò íåãî ïðîêóðîð, ïðåäñåäàòåëÿò íà îêðúæíèÿ ñúä, îêðúæíèÿò ïðîêóðîð è ïðåäñåäàòåëÿò íà àäìèíèñòðàòèâíèÿ ñúä.
 (2) Ñïèñúöèòå ïî ÷ë. 8, àë. 2 ñå óòâúðæäàâàò îò êîìèñèÿ â ñúñòàâ: ïðåäñåäàòåëÿò íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä, ïðåäñåäàòåëÿò íà Âúðõîâíèÿ àäìèíèñòðàòèâåí ñúä, ãëàâíèÿò ïðîêóðîð.
 (3) ×ëåíîâåòå íà êîìèñèÿòà òðÿáâà äà èçïúëíÿâàò ñâîÿòà äåéíîñò áåçïðèñòðàñòíî.
 (4) Êîìèñèÿòà ðàçãëåæäà ïîñòúïèëèòå çàÿâëåíèÿ è ïðåäëîæåíèÿ çàåäíî ñ ïðèëîæåíèòå äîêóìåíòè è ïðåöåíÿâà ñúîòâåòñòâèåòî èì ñ èçèñêâàíèÿòà íà íàðåäáàòà.
 (5) Óòâúðäåíèòå ñïèñúöè ñå èçïðàùàò íà ìèíèñòúðà íà ïðàâîñúäèåòî çà îáíàðîäâàíå â "Äúðæàâåí âåñòíèê" è çà ïóáëèêóâàíå â èíòåðíåò.
×ë. 13. (1) Íà âïèñàíèòå è óòâúðäåíè â ñïèñúöèòå âåùè ëèöà îðãàíèòå ïî ÷ë. 9, àë. 3 è 4 èçäàâàò "êàðòà çà âåùî ëèöå" ïî îáðàçåö, óòâúðäåí ñ ðåøåíèå íà Âèñøèÿ ñúäåáåí ñúâåò.
 (2) Â êàðòàòà ñå âïèñâàò òðèòå èìåíà íà âåùîòî ëèöå è èäåíòèôèêàöèîíåí íîìåð 3) Èäåíòèôèêàöèîííèÿò íîìåð íà âåùîòî ëèöå ñå ãåíåðèðà àâòîìàòè÷íî îò ñïåöèàëèçèðàí ñîôòóåð çà ìîíèòîðèíã è êîíòðîë íà äåéíîñòòà íà âåùèòå ëèöà îò ïîðåäíèÿ íîìåð íà âïèñâàíåòî ïðè ïúðâîòî âúâåæäàíå íà äàííèòå çà òîâà âåùî ëèöå ïî óòâúðäåí îò ñúîòâåòåí ñúäåáåí îðãàí ñïèñúê.
 (4) Îðãàíèòå ïî ÷ë. 9, àë. 3 è 4 âîäÿò åëåêòðîíåí ðåãèñòúð èëè õàðòèåí ðåãèñòúð çà èçäàäåíèòå êàðòè.
×ë. 14. (1) Ïðåäëîæåíèÿ çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà óòâúðäåíèòå ñïèñúöè íà âåùè ëèöà ñå ïðàâÿò äî êðàÿ íà ñåïòåìâðè íà ñúîòâåòíàòà êàëåíäàðíà ãîäèíà.
 (2) Äî êðàÿ íà îêòîìâðè êîìèñèèòå ïî ÷ë. 12, àë. 1 è 2 àêòóàëèçèðàò ñïèñúöèòå.
 (3) Äî 15 íîåìâðè ñïèñúöèòå ñå èçïðàùàò íà ìèíèñòúðà íà ïðàâîñúäèåòî çà îáíàðîäâàíå â "Äúðæàâåí âåñòíèê" è çà ïóáëèêóâàíå â èíòåðíåò.
 (4) Ïðîìåíè â ñïèñúöèòå ìîæå äà ñå ïðàâÿò è ïðåç òåêóùàòà ãîäèíà.
 (5) Êîãàòî íàñòúïÿò ïðîìåíè â äàííèòå çà âåùîòî ëèöå, âêëþ÷åíî â ñïèñúê íà âåùè ëèöà, òî å äëúæíî äà óâåäîìè êîìèñèèòå ïî ÷ë. 12, àë. 1 è 2 â 7-äíåâåí ñðîê îò íàñòúïâàíåòî èì.
×ë. 15. (1) Ïðåäëîæåíèÿ çà îòïèñâàíå íà ñïåöèàëèñòè îò ñïèñúöèòå íà âåùèòå ëèöà ìîãàò äà ïðàâÿò ëèöàòà ïî ÷ë. 9, àë. 1 è àäìèíèñòðàòèâíèòå ðúêîâîäèòåëè íà ñúîòâåòíèòå îðãàíè íà ñúäåáíàòà âëàñò. 
(2) Ïðè ïîëó÷àâàíå íà èíôîðìàöèÿ çà íàñòúïâàíå íà îáñòîÿòåëñòâîòî ïî ÷ë. 7, àë. 2, ò. 3 àäìèíèñòðàòèâíèòå ðúêîâîäèòåëè íà ñúîòâåòíèòå îðãàíè íà ñúäåáíàòà âëàñò ïðàâÿò ïðåäëîæåíèå äî êîìèñèèòå ïî ÷ë. 12, àë. 1 è 2 çà îòïèñâàíå íà âåùèòå ëèöà.
×ë. 16. (1) Ñïåöèàëèñò, âêëþ÷åí â ñïèñúêà íà âåùèòå ëèöà, ìîæå äà áúäå îòïèñàí:
 1. ïî íåãîâî èñêàíå;
 2. àêî íàñòúïÿò îáñòîÿòåëñòâà, èçêëþ÷âàùè ñúîòâåòñòâèåòî ñ ÷ë. 7, àë. 2, ò. 1, 2 è 3;
 3. ïðè ïîñòàâÿíåòî ìó ïîä çàïðåùåíèå èëè ñìúðò;
 4. ïðè òðàéíà íåâúçìîæíîñò äà èçïúëíÿâà çàäúëæåíèÿòà ñè íà âåùî ëèöå ïî êîíêðåòíè çàäà÷è ïîâå÷å îò åäíà ãîäèíà;
 5. ïðè íàðóøåíèå íà ïðèíöèïèòå ïî ÷ë. 2 èëè íåñïàçâàíåòî íà åòè÷íèòå ïðàâèëà çà âåùè ëèöà;
 6. êîãàòî ìíîãîêðàòíî áåçïðè÷èííî îòêàçâà äà ìó áúäå âúçëîæåíà ðàáîòà;
 7. ïðè ìíîãîêðàòíî îñâîáîæäàâàíå íà âåùîòî ëèöå îò âúçëîæåíàòà çàäà÷à ïîðàäè íåñâîåâðåìåííî èçãîòâÿíå íà çàêëþ÷åíèåòî èëè çàáàâÿíåòî ìó.
 (2) Îòïèñâàíåòî ñå èçâúðøâà ñ ðåøåíèå íà êîìèñèèòå ïî ÷ë. 12, àë. 1 è 2 ïðè íàëè÷èå íà íÿêîå èëè íà íÿêîëêî îò îñíîâàíèÿòà ïî àë. 1.
 (3) Ðåøåíèåòî íà êîìèñèÿòà çà îòïèñâàíå íà âåùî ëèöå îò ñïèñúöèòå ñå îáíàðîäâà â "Äúðæàâåí âåñòíèê" è ñå ïóáëèêóâà â èíòåðíåò.
 (4) Ñëåä îòïèñâàíå íà âåùîòî ëèöå òî å äëúæíî äà âúðíå ñëóæåáíàòà ñè êàðòà íà îðãàíèòå ïî ÷ë. 9, àë. 3 è 4, êîåòî ñå îòáåëÿçâà â ñúîòâåòíèÿ ðåãèñòúð. Ïðè óâåäîìÿâàíå çà âúçíèêâàíåòî íà íÿêîå îò îñíîâàíèÿòà ïî àë. 1 èëè ïîñòúïèëî ïðåäëîæåíèå çà îòïèñâàíå íà âåùî ëèöå êîìèñèèòå ïî ÷ë. 12, àë. 1 è 2 èçâúðøâàò ïðîâåðêà, êàòî ìîæå äà èçèñêàò äîïúëíèòåëíî ïðåäñòàâÿíå íà äîêóìåíòè è èíôîðìàöèÿ, âêëþ÷èòåëíî è íà ïèñìåíè îáÿñíåíèÿ îò âåùîòî ëèöå.
Ãëàâà ÷åòâúðòà
ÓÑËÎÂÈß È ÐÅÄ ÇÀ ÎÏÐÅÄÅËßÍÅ È ÈÇÏËÀÙÀÍÅ ÍÀ ÂÚÇÍÀÃÐÀÆÄÅÍÈßÒÀ ÍÀ ÂÅÙÈÒÅ ËÈÖÀ

×ë. 17. Óñëîâèÿòà è ðåäúò çà îïðåäåëÿíå âúçíàãðàæäåíèÿòà íà âåùèòå ëèöà ñå ïðèëàãàò çà åêñïåðòèçè, íàçíà÷åíè ïî íàêàçàòåëíè, ãðàæäàíñêè, àäìèíèñòðàòèâíè è èçïúëíèòåëíè äåëà.
×ë. 18. Âåùîòî ëèöå èìà ïðàâî íà âúçíàãðàæäåíèå çà èçâúðøåíàòà åêñïåðòèçà, êàêòî è íàïðàâåíèòå ðàçõîäè çà èçïîëçâàíèòå ìàòåðèàëè, êîíñóìàòèâè, ïîñîáèÿ, òåõíè÷åñêè ñðåäñòâà, ìàøèííî è êîìïþòúðíî âðåìå è äðóãè íåîáõîäèìè ðàçõîäè.
×ë. 19. (1) Íà âåùîòî ëèöå, âêëþ÷èòåëíî è êîãàòî å ñëóæèòåë íà ÌÂÐ èëè ñëóæèòåë íà Ïðîêóðàòóðàòà íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ (ÏÐÁ), íàçíà÷åí íà åêñïåðòíà äëúæíîñò, ñå çàïëàùàò ðàçõîäèòå çà ïúòíè, äíåâíè è êâàðòèðíè, íåîáõîäèìè çà èçãîòâÿíå íà âúçëîæåíàòà åêñïåðòèçà, îò îðãàíà, íàçíà÷èë åêñïåðòèçàòà, ñúãëàñíî ðàçìåðèòå, ïðåäâèäåíè â Íàðåäáàòà çà êîìàíäèðîâêèòå â ñòðàíàòà, ïðèåòà ñ Ïîñòàíîâëåíèå ¹ 72 íà Ìèíèñòåðñêèÿ ñúâåò îò 1986 ã. (ÄÂ, áð. 11 îò 1987 ã.), è Íàðåäáàòà çà ñëóæåáíèòå êîìàíäèðîâêè è ñïåöèàëèçàöèè â ÷óæáèíà, ïðèåòà ñ Ïîñòàíîâëåíèå ¹ 115 íà Ìèíèñòåðñêèÿ ñúâåò îò 2004 ã. (ÄÂ, áð. 50 îò 2004 ã.).
 (2) Ïúòíè, äíåâíè è êâàðòèðíè ïàðè ñå çàïëàùàò çà âñÿêî ÿâÿâàíå íà âåùîòî ëèöå ïðåä îðãàíà, íàçíà÷èë åêñïåðòèçàòà, èëè ïðåä îðãàíà, êîéòî ãî å ïðèçîâàë.
 (3) Ðàçõîäèòå çà ïúòíè, äíåâíè è êâàðòèðíè, íåîáõîäèìè çà èçãîòâÿíå íà âúçëîæåíàòà åêñïåðòèçà, ìîãàò äà áúäàò èçïëàòåíè íà âåùîòî ëèöå è àâàíñîâî ñ ïèñìåíî ðàçïîðåæäàíå íà îðãàíà, íàçíà÷èë åêñïåðòèçàòà.
×ë. 20. (1) Ïðè ÿâÿâàíå íà âåùî ëèöå è îòëàãàíå íà äåëîòî ïî íåçàâèñåùè îò íåãî ïðè÷èíè íà ñúùîòî îñâåí ðàçõîäèòå ñå çàïëàùà è âúçíàãðàæäåíèå â ðàçìåð íå ïî-ìàëêî îò 20 ëâ.
 (2) Ïðè ÿâÿâàíå íà âåùîòî ëèöå, âêëþ÷èòåëíî è êîãàòî å ñëóæèòåë íà ÏÐÁ, íàçíà÷åí íà åêñïåðòíà äëúæíîñò, ïðåä ñúäà çà èçñëóøâàíå ïî èçãîòâåíà â äîñúäåáíàòà ôàçà íà íàêàçàòåëíèÿ ïðîöåñ åêñïåðòèçà îñâåí ïîñî÷åíèòå â ÷ë. 19, àë. 2 ðàçíîñêè ñå çàïëàùà âúçíàãðàæäåíèå íå ïî-ìàëêî îò 20 ëâ.
×ë. 21. (1) Êîãàòî çà èçâúðøâàíåòî íà åêñïåðòèçà å îïðåäåëåíî âåùî ëèöå, êîåòî å ñëóæèòåë íà ÌÂÐ, îðãàíèòå, íàçíà÷èëè åêñïåðòèçàòà, çàïëàùàò íà ìèíèñòåðñòâîòî íàïðàâåíèòå ðàçõîäè çà òðóä, êîíñóìàòèâè è ðåæèéíèòå ðàçíîñêè.
 (2) Îïðåäåëåíèòå âúçíàãðàæäåíèÿ ïî ÷ë. 20, àë. 1 è 2 â ñëó÷àèòå, êîãàòî âåùîòî ëèöå å ñëóæèòåë íà ÌÂÐ, ñå çàïëàùàò íà ìèíèñòåðñòâîòî.
×ë. 22. Êîãàòî çà èçâúðøâàíåòî íà åêñïåðòèçà å îïðåäåëåíî âåùî ëèöå, êîåòî å ñëóæèòåë íà ÏÐÁ, íàçíà÷åí íà åêñïåðòíà äëúæíîñò, îðãàíèòå, íàçíà÷èëè åêñïåðòèçàòà, çàïëàùàò íà ïðîêóðàòóðàòà íàïðàâåíèòå ðàçõîäè çà òðóä, êîíñóìàòèâè è ðåæèéíèòå ðàçíîñêè.
×ë. 23. (1) Ïðè îïðåäåëÿíå íà âúçíàãðàæäåíèÿòà îðãàíúò, âúçëîæèë åêñïåðòèçàòà, ñúîáðàçÿâà è ïðåöåíÿâà:
 1. ñëîæíîñòòà è ñïåöèôèêàòà íà ïîñòàâåíèòå çàäà÷è;
 2. êîìïåòåíòíîñòòà è ñòåïåíòà íà êâàëèôèêàöèÿ íà âåùîòî ëèöå;
 3. âðåìåòî, íåîáõîäèìî çà èçâúðøâàíå íà åêñïåðòèçàòà;
 4. îáåìà íà èçâúðøåíàòà ðàáîòà;
 5. íåîáõîäèìèòå ðàçõîäè çà èçâúðøâàíåòî íà åêñïåðòèçàòà, êàòî óïîòðåáà íà ìàòåðèàëè, êîíñóìàòèâè, èçïîëçâàíè ïîñîáèÿ, ñúîðúæåíèÿ è äðóãè;
 6. äðóãè óñëîâèÿ, îêàçâàùè âëèÿíèå âúðõó çàïëàùàíåòî çà èçâúðøåíàòà ðàáîòà, â ò. ÷. ñðî÷íîñò íà èçïúëíåíèåòî, ðàáîòà â ïî÷èâíè äíè è íàöèîíàëíè ïðàçíèöè.
 (2) Îáñòîÿòåëñòâàòà ïî àë. 1 ñå óñòàíîâÿâàò îò îðãàíà, íàçíà÷èë åêñïåðòèçàòà, âúç îñíîâà íà ñïðàâêà-äåêëàðàöèÿ îò âåùîòî ëèöå ñúãëàñíî ïðèëîæåíèå ¹ 2. Ïðè ñúîáðàçÿâàíå è ïðåöåíêà íà îáñòîÿòåëñòâàòà ïî àë. 1 ñïðàâêàòà-äåêëàðàöèÿ íå îáâúðçâà îðãàíà, íàçíà÷èë åêñïåðòèçàòà.
 (3) Ïðè èçâúðøâàíå íà åêñïåðòèçà îò âåùî ëèöå, êîåòî å ñëóæèòåë íà ÌÂÐ, ðàçõîäèòå çà òðóä, êîíñóìàòèâè è ðåæèéíè ðàçíîñêè ñå óñòàíîâÿâàò ñúñ ñìåòêà ïî îáðàçåö, óòâúðäåí ñúñ çàïîâåä íà ìèíèñòúðà íà âúòðåøíèòå ðàáîòè.
 (4) Êîãàòî åêñïåðòèçàòà å èçãîòâåíà îò ïîâå÷å îò åäíî âåùî ëèöå, âúçíàãðàæäåíèåòî ïî àë. 1 ñå çàïëàùà íà âñÿêî åäíî îò òÿõ.
 (5) Àêî âåùîòî ëèöå íå ïðåäñòàâè äîêóìåíòè çà ðàçõîäèòå, òå ñå çàïëàùàò ïî ïðåöåíêà íà îðãàíà, íàçíà÷èë åêñïåðòèçàòà.
×ë. 24. (1) Çà âñåêè äåéñòâèòåëíî îòðàáîòåí ÷àñ ñå çàïëàùà âúçíàãðàæäåíèå â ðàçìåð 3 % îò óñòàíîâåíàòà ìèíèìàëíà ðàáîòíà çàïëàòà çà ñòðàíàòà êúì äàòàòà íà âúçëàãàíå íà åêñïåðòèçàòà.
 (2) Áðîÿò íà äåéñòâèòåëíî îòðàáîòåíèòå ÷àñîâå ñå óñòàíîâÿâà îò ñïðàâêà-äåêëàðàöèÿ ñúãëàñíî ïðèëîæåíèå ¹ 2 èëè îò ñìåòêàòà ïî ÷ë. 23, àë. 3.
×ë. 25. (1) Çà îñîáåíî ñëîæíè è ñïåöèôè÷íè åêñïåðòèçè, èçâúðøåíè îò âèñîêîêâàëèôèöèðàíè âåùè ëèöà, âúçíàãðàæäåíèåòî ìîæå äà áúäå óâåëè÷åíî äî 100 %.
 (2) Êîãàòî ñå íàëàãà åêñïåðòèçàòà äà áúäå èçâúðøåíà â ïî÷èâíè äíè èëè ïðåç äíèòå íà îôèöèàëíè ïðàçíèöè, òîâà ñå ïîñî÷âà â àêòà çà âúçëàãàíå íà åêñïåðòèçàòà.
 (3) Çà åêñïåðòèçè, èçâúðøåíè â ïî÷èâíè äíè, âúçíàãðàæäåíèåòî ìîæå äà áúäå óâåëè÷åíî îò 75 % äî 150 %, à ïðåç äíèòå íà îôèöèàëíè ïðàçíèöè - îò 100 % äî 200 %.
×ë. 26. (1) Èçãîòâåíàòà åêñïåðòèçà ñå ïðåäñòàâÿ çàåäíî ñúñ ñïðàâêà-äåêëàðàöèÿ, êúì êîÿòî ñå ïðèëàãàò äîêóìåíòè çà èçâúðøåíèòå ðàçõîäè, èëè ñúñ ñìåòêàòà ïî ÷ë. 23, àë. 3.
 (2) Íå ñå ïðèçíàâàò çà ðàçõîäè, îñâåí çà ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 23, àë. 1, ò. 6 - ïî ïðåöåíêà íà îðãàíà, êîéòî ÿ å íàçíà÷èë:
 1. ðàçõîäè çà áèëåò çà ñàìîëåò, îñâåí êîãàòî êîìàíäèðîâêàòà å â ÷óæáèíà;
 2. ïúòíè ðàçõîäè áåç ïðåäñòàâÿíå íà áèëåò èëè äðóã äîêóìåíò, óäîñòîâåðÿâàù èçâúðøåíèÿ ðàçõîä;
 3. ðàçõîäè çà åäíà íîùóâêà íàä 50 ëâ.
 (3) Àêî ïðåöåíè, ÷å ñà íàëèöå îñíîâàíèÿ äà óâåëè÷è ïúðâîíà÷àëíî îïðåäåëåíîòî âúçíàãðàæäåíèå, îðãàíúò, âúçëîæèë åêñïåðòèçàòà, îïðåäåëÿ îêîí÷àòåëíî âúçíàãðàæäåíèå.
 (4) Àêî âåùîòî ëèöå íå ïðåäñòàâè ñïðàâêà-äåêëàðàöèÿ èëè àêî îðãàíúò, âúçëîæèë åêñïåðòèçàòà, ïðåöåíè, ÷å íÿìà îñíîâàíèå äà óâåëè÷è âúçíàãðàæäåíèåòî, òî îñòàâà â ïúðâîíà÷àëíî îïðåäåëåíèÿ ìó ðàçìåð.
×ë. 27. (1) Âúçíàãðàæäåíèåòî è ðàçõîäèòå íà âåùîòî ëèöå ïî ÷ë. 18 ñå èçïëàùàò âúç îñíîâà íà ïèñìåíî ðàçïîðåæäàíå íà îðãàíà, êîéòî ãî å íàçíà÷èë. Ñóìèòå ñå èçïëàùàò ïî áàíêîâ ïúò â ñðîê äî 60 äíè îò ïðèåìàíåòî íà åêñïåðòèçàòà.
 (2) Ñóìèòå ñå èçïëàùàò îò äåïîçèò èëè îò áþäæåòà íà îðãàíà, íàçíà÷èë åêñïåðòèçàòà. Ïëàùàíåòî íà ñóìèòå ñå èçâúðøâà ñëåä ïðåäñòàâÿíå îò âåùîòî ëèöå íà äîêóìåíò, ñúäúðæàù ðåêâèçèòèòå ïî ÷ë. 7 îò Çàêîíà çà ñ÷åòîâîäñòâîòî.
 (3) Àêî îðãàíúò, âúçëîæèë åêñïåðòèçàòà, îòêàæå äà ïðèåìå çàêëþ÷åíèåòî íà âåùîòî ëèöå ïî ïðè÷èíè, çà êîèòî âåùîòî ëèöå îòãîâàðÿ, îïðåäåëåíîòî âúçíàãðàæäåíèå íå ìó ñå èçïëàùà. Îòêàçúò ñå ìîòèâèðà.
 (4) Ïðè íàëè÷èå íà îñíîâàíèå ïî ÷ë. 23, àë. 1 îðãàíúò, íàçíà÷èë åêñïåðòèçàòà, ìîæå äà ïðîìåíè ðàçìåðà íà âúçíàãðàæäåíèåòî íà âåùîòî ëèöå. Çà èçâúðøåíèòå êîðåêöèè ñå ïîñî÷âàò ìîòèâè.
×ë. 28. (1) Êîãàòî åêñïåðòèçàòà å íàçíà÷åíà ïî èñêàíå íà ñòðàíè, êîèòî íå ñà îñâîáîäåíè îò çàïëàùàíå íà ðàçíîñêè, âúçíàãðàæäåíèåòî ñå îïðåäåëÿ ïðåäâàðèòåëíî ñ ïúðâîíà÷àëåí äåïîçèò, êîéòî ñå âíàñÿ ïî ñìåòêàòà íà îðãàíà, íàçíà÷èë åêñïåðòèçàòà.
 (2) Ïî äåëà, ïî êîèòî ñòðàíèòå ñà îñâîáîäåíè îò ðàçíîñêè, ñå îïðåäåëÿ ïúðâîíà÷àëíî âúçíàãðàæäåíèå ïî ÷ë. 24, àë. 1.
 (3) Ïúðâîíà÷àëíî âúçíàãðàæäåíèå â ìèíèìàëíèÿ ìó ðàçìåð ìîæå äà ñå îïðåäåëè è â ñëó÷àèòå ïî àë. 1 ïî ïðåöåíêà íà îðãàíà, âúçëîæèë åêñïåðòèçàòà.
 (4) Âúçíàãðàæäåíèå ñå îïðåäåëÿ è çà óñòíî äîïúëíåíèå êúì åêñïåðòèçàòà.
 (5) Â ñëó÷àèòå, êîãàòî ñëåä íàçíà÷àâàíåòî íà åêñïåðòèçà äîñúäåáíîòî ïðîèçâîäñòâî å âúçëîæåíî íà äðóã ðàçñëåäâàù îðãàí, âúçíàãðàæäåíèåòî è ðàçõîäèòå íà âåùîòî ëèöå ñå îïðåäåëÿò îò îðãàíà, ïðèåë åêñïåðòèçàòà.
×ë. 29. Àêî ïðåöåíè, ÷å ñà íàëèöå îñíîâàíèÿ çà íàìàëÿâàíå íà ïúðâîíà÷àëíî îïðåäåëåíîòî âúçíàãðàæäåíèå, îðãàíúò, âúçëîæèë åêñïåðòèçàòà, îïðåäåëÿ îêîí÷àòåëíî âúçíàãðàæäåíèå. Çà íàìàëåíèåòî íà âúçíàãðàæäåíèåòî ñå ïîñî÷âàò ìîòèâè.
×ë. 30. Ïúòíèòå, äíåâíèòå è êâàðòèðíèòå ïàðè, ñâúðçàíè ñ èçãîòâÿíå íà åêñïåðòèçàòà, ñå çàïëàùàò îò âíåñåíèÿ äåïîçèò, ñúîòâåòíî îò ñóìèòå ïî áþäæåòà.
×ë. 31. (1) Âåùîòî ëèöå çàïî÷âà äåéíîñòòà ïî èçâúðøâàíå íà åêñïåðòèçàòà, ñëåä êàòî å âíåñåí äåïîçèò çà çàïëàùàíå íà òðóäà ìó.
 (2) Âúçíàãðàæäåíèåòî íà âåùîòî ëèöå íå ìîæå äà ñå îïðåäåëÿ ïîä óñëîâèå èëè äà ñå îáâúðçâà ñ èçõîäà îò ðåøàâàíåòî íà äåëîòî.
×ë. 32. Âèñøèÿò ñúäåáåí ñúâåò îñúùåñòâÿâà êîíòðîë çà èçðàçõîäâàíèòå ñðåäñòâà îò îðãàíèòå íà ñúäåáíàòà âëàñò çà èçïëàùàíå íà âúçíàãðàæäåíèÿ è íåîáõîäèìèòå ðàçõîäè íà âåùèòå ëèöà.
Ãëàâà ïåòà
ÅÒÈ×ÍÈ ÏÐÀÂÈËÀ ÇÀ ÏÎÂÅÄÅÍÈÅ ÍÀ ÂÅÙÎÒÎ ËÈÖÅ

×ë. 33. (1) Âåùîòî ëèöå íÿìà ïðàâî äà ðàçïðîñòðàíÿâà èíôîðìàöèÿòà çà îáñòîÿòåëñòâàòà, ôàêòèòå è äîêóìåíòèòå, êîèòî ñà ìó ñòàíàëè èçâåñòíè â õîäà íà ñúäåáíàòà åêñïåðòèçà.
 (2) Ïðè ïðåêðàòÿâàíå íà ôóíêöèèòå ñè âåùîòî ëèöå íå å îñâîáîäåíî îò çàäúëæåíèåòî ñè äà ïàçè òàéíà, ñâúðçàíà ñ äåéíîñòòà ìó êàòî âåùî ëèöå.
×ë. 34. Âåùîòî ëèöå å äëúæíî äà èçâúðøè åêñïåðòèçàòà äîáðîñúâåñòíî ñúîáðàçíî ïîñòàâåíèòå ìó çàäà÷è, êàòî èçïîëçâà ñúâðåìåííèòå ïîñòèæåíèÿ â ñúîòâåòíàòà íàó÷íà îáëàñò.
×ë. 35. (1) Âåùîòî ëèöå íå ìîæå äà ïðèåìà êàêâèòî è äà ñà ïîäàðúöè, óñëóãè, àíãàæèðàíå ïî äðóãè äåëà, àíãàæèðàíå çà ðàáîòà, óñëóãè èëè êîíñóëòàöèè îò ñòðàíà ïî äåëîòî èëè íåéíè ïðåäñòàâèòåëè äî ïðèêëþ÷âàíå íà äåëîòî.
 (2) Êúì âñÿêà åêñïåðòèçà âåùîòî ëèöå ïðåäñòàâÿ äåêëàðàöèÿ, ÷å íå å â êîíôëèêò íà èíòåðåñè âúâ âðúçêà ñ èçãîòâÿíåòî é.
×ë. 36. Âåùîòî ëèöå ïîïóëÿðèçèðà äåéíîñòòà ñè ïî íà÷èí è ñúñ ñðåäñòâà, êîèòî äàâàò âÿðíà ïðåäñòàâà çà íåãîâàòà êîìïåòåíòíîñò è âúçìîæíîñòèòå íà ñúîòâåòíèÿ âèä åêñïåðòèçà.
×ë. 37. Âåùîòî ëèöå ìîæå äà äåïîçèðà ïèñìåí ìîòèâèðàí îòêàç çà èçãîòâÿíå íà åêñïåðòèçàòà â 7-äíåâåí ñðîê îò ïîëó÷àâàíå íà ñúîáùåíèåòî çà êîíêðåòíèòå çàäà÷è.
Ãëàâà øåñòà
ÈÍÔÎÐÌÀÖÈÎÍÍÀ ÑÈÑÒÅÌÀ "ÅÄÈÍÅÍ ÐÅÃÈÑÒÚÐ ÍÀ ÂÅÙÈÒÅ ËÈÖÀ"

×ë. 38. (1) Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî ïîääúðæà Èíôîðìàöèîííà ñèñòåìà "Åäèíåí ðåãèñòúð íà âåùèòå ëèöà".
 (2) Èíôîðìàöèîííàòà ñèñòåìà "Åäèíåí ðåãèñòúð íà âåùèòå ëèöà" ñúäúðæà äàííè çà âåùèòå ëèöà îò óòâúðäåíèòå ñïèñúöè ïî ÷ë. 398, àë. 1 è 2 îò Çàêîíà çà ñúäåáíàòà âëàñò è ñå ñúñòîè îò ïóáëè÷íà è íåïóáëè÷íà ÷àñò.
 (3) Ïóáëè÷íàòà ÷àñò íà Èíôîðìàöèîííàòà ñèñòåìà ñúäúðæà ñëåäíèòå äàííè çà âåùèòå ëèöà:
 1. òðè èìåíà íà âåùîòî ëèöå;
 2. íàó÷íà ñòåïåí èëè àêàäåìè÷íà äëúæíîñò íà âåùîòî ëèöå, àêî å íàëèöå òàêàâà;
 3. ñïåöèàëíîñò/ñïåöèàëíè çíàíèÿ íà âåùîòî ëèöå â ñúîòâåòíàòà îáëàñò íà íàóêàòà, èçêóñòâîòî, òåõíèêàòà è äð.;
 4. ñúäåáåí ðàéîí íà âåùîòî ëèöå;
 5. îáðàçîâàíèå è êîìïåòåíöèè íà âåùîòî ëèöå.
 (4) Íåïóáëè÷íàòà ÷àñò íà Èíôîðìàöèîííàòà ñèñòåìà ñúäúðæà ñëåäíèòå ïîâåðèòåëíè äàííè çà âåùèòå ëèöà:
 1. åäèíåí ãðàæäàíñêè íîìåð íà âåùîòî ëèöå;
 2. íîìåð íà êàðòà íà âåùîòî ëèöå;
 3. àäðåñ, òåëåôîí, åëåêòðîííà ïîùà íà âåùîòî ëèöå;
 4. äîïúëíèòåëíè äàííè çà îáðàçîâàíèåòî íà âåùîòî ëèöå;
 5. äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ çà âåùîòî ëèöå, âêëþ÷èòåëíî çà äåéíîñòòà íà âåùîòî ëèöå ïî èçãîòâÿíå íà åêñïåðòíè çàêëþ÷åíèÿ.
 (5) Äàííèòå ñå âúâåæäàò â ðåãèñòúðà ïî ðàçïîðåæäàíå íà ñúîòâåòíèòå àäìèíèñòðàòèâíè ðúêîâîäèòåëè â îðãàíèòå íà ñúäåáíàòà âëàñò íåçàáàâíî ñëåä óòâúðæäàâàíåòî íà ñïèñúöèòå.
 (6) Äîñòúïúò äî äàííèòå ïî àë. 3 ñå ïðåäîñòàâÿ è ÷ðåç èíôîðìàöèîííàòà ñèñòåìà çà îáìåí íà óäîñòîâåðèòåëíà è ñïðàâî÷íà èíôîðìàöèÿ RegiX.
 (7) Èíôîðìàöèîííàòà ñèñòåìà ïîääúðæà àâòîìàòèçèðàíè èíòåðôåéñè çà îñèãóðÿâàíå íà ñâîáîäåí ïóáëè÷åí äîñòúï äî èíôîðìàöèÿòà ïî àë. 3 â ìàøèííî÷åòèì îòâîðåí ôîðìàò, âêëþ÷èòåëíî ÷ðåç åæåãîäíîòî é ïóáëèêóâàíå â ïîðòàëà çà îòâîðåíè äàííè ïî ðåäà íà Çàêîíà çà äîñòúï äî îáùåñòâåíà èíôîðìàöèÿ è â ñúîòâåòñòâèå ñ Íàðåäáàòà çà îáùèòå èçèñêâàíèÿ êúì èíôîðìàöèîííèòå ñèñòåìè, ðåãèñòðèòå è åëåêòðîííèòå àäìèíèñòðàòèâíè óñëóãè, ïðèåòà ñ Ïîñòàíîâëåíèå ¹ 3 íà Ìèíèñòåðñêèÿ ñúâåò îò 2017 ã. (ÄÂ, áð. 5 îò 2017 ã.).
×ë. 39. (1) Äîñòúïúò äî Èíôîðìàöèîííàòà ñèñòåìà "Åäèíåí ðåãèñòúð íà âåùèòå ëèöà" å ñâîáîäåí.
 (2) Ïóáëè÷íèòå ïîòðåáèòåëè íà Èíôîðìàöèîííàòà ñèñòåìà "Åäèíåí ðåãèñòúð íà âåùèòå ëèöà" èìàò äîñòúï äî ïóáëè÷íàòà ÷àñò îò äàííèòå çà âåùèòå ëèöà è äî îáðàçöèòå îò äîêóìåíòè, êîèòî ñå èçïîëçâàò çà êàíäèäàòñòâàíå èëè çà ïðîìåíè âúâ âïèñàíèòå îáñòîÿòåëñòâà.
×ë. 40. (1) Ñëóæåáåí äîñòúï äî Èíôîðìàöèîííàòà ñèñòåìà "Åäèíåí ðåãèñòúð íà âåùèòå ëèöà" èìàò:
 1. ñëóæèòåëè íà Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî, îïðåäåëåíè ñúñ çàïîâåä íà ìèíèñòúðà íà ïðàâîñúäèåòî;
 2. ñúäåáíè ðåãèñòðàòîðè, îïðåäåëåíè îò àäìèíèñòðàòèâíè ðúêîâîäèòåëè íà îðãàíèòå íà ñúäåáíàòà âëàñò, çà ÷èèòî ñúäåáíè ðàéîíè ñå ñúñòàâÿò ñïèñúöè íà âåùè ëèöà;
 3. ñúäèèòå, ïðîêóðîðèòå è ñëåäîâàòåëèòå;
 4. ñúäåáíèòå èçïúëíèòåëè;
 5. âåùèòå ëèöà.
 (2) Ñëóæåáåí äîñòúï äî Èíôîðìàöèîííàòà ñèñòåìà ñå îñèãóðÿâà ÷ðåç õîðèçîíòàëíàòà ñèñòåìà åÀâòåíòèêàöèÿ, ðàçðàáîòåíà è ïîääúðæàíà îò Ìèíèñòåðñòâîòî íà åëåêòðîííîòî óïðàâëåíèå.
×ë. 41. Ñëóæèòåëèòå ïî ÷ë. 40, àë. 1, ò. 1 ÷ðåç ïîòðåáèòåëñêî èìå è ïàðîëà èìàò äîñòúï äî Èíôîðìàöèîííàòà ñèñòåìà è ïðàâî äà èçâúðøâàò ñïðàâêè ïî äîñèåòàòà íà âåùèòå ëèöà îò âñè÷êè ñïèñúöè çà òåðèòîðèÿòà íà öÿëàòà ñòðàíà.
×ë. 42. Ñúäåáíèòå ðåãèñòðàòîðè ïî ÷ë. 40, àë. 1, ò. 2 ÷ðåç ïîòðåáèòåëñêî èìå è ïàðîëà èìàò äîñòúï äî äàííèòå íà âåùèòå ëèöà â ñúîòâåòíèÿ ñúäåáåí ðàéîí è ïðàâà äà ãè âúâåæäàò èëè àêòóàëèçèðàò íåçàáàâíî ñëåä óòâúðæäàâàíåòî íà ñïèñúöèòå ïî ÷ë. 398, àë. 1 è 2 îò Çàêîíà çà ñúäåáíàòà âëàñò. Òå ñà äëúæíè â ñðîêà ïî ÷ë. 14, àë. 3 äà àêòóàëèçèðàò åëåêòðîííèòå äîñèåòà íà âåùèòå ëèöà.
×ë. 43. Ñúäèèòå, ïðîêóðîðèòå, ñëåäîâàòåëèòå, êàêòî è ñúäåáíèòå èçïúëíèòåëè ÷ðåç ïîòðåáèòåëñêî èìå è ïàðîëà èìàò äîñòúï äî äîñèåòàòà íà âåùèòå ëèöà îò âñè÷êè ñïèñúöè çà òåðèòîðèÿòà íà öÿëàòà ñòðàíà.
×ë. 44. Âåùèòå ëèöà ÷ðåç ïîòðåáèòåëñêî èìå è ïàðîëà èìàò äîñòúï äî ñâîåòî äîñèå.
ÄÎÏÚËÍÈÒÅËÍÀ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÀ

§ 1. Ïî ñìèñúëà íà òàçè íàðåäáà:
 1. "Âåùî ëèöå" å ñïåöèàëèñò ñúñ ñïåöèàëíè çíàíèÿ è óìåíèÿ, âêëþ÷åí â ñïèñúê ïî ÷ë. 398 îò Çàêîíà çà ñúäåáíàòà âëàñò, êàêòî è ñïåöèàëèñò ñúñ ñïåöèàëíè çíàíèÿ è óìåíèÿ, êîéòî å íàçíà÷åí ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 396, àë. 2 îò Çàêîíà çà ñúäåáíàòà âëàñò. 
2. "Íåîáõîäèìè ðàçõîäè" ñà ðàçõîäèòå, èçïîëçâàíè çà ìàòåðèàëè, êîíñóìàòèâè, ñúîðúæåíèÿ è äð., áåç êîèòî åêñïåðòèçàòà íå ìîæå äà áúäå èçãîòâåíà.
 3. "Äåéñòâèòåëíî îòðàáîòåí ÷àñ" å âðåìåòî çà èçâúðøâàíå íà: îãëåä íà îáåêòè, ñúáèðàíå íà îáðàçöè çà ñðàâíèòåëíî èçñëåäâàíå, èçìåðâàíå, ïðåãëåæäàíå íà äîêóìåíòè, ñïðàâêè â àðõèâè, ó÷àñòèå â íàçíà÷åíè ïðîöåñóàëíè äåéñòâèÿ, åêñïåðèìåíòè, èçñëåäâàíèÿ, àíàëèçè è äðóãè äåéíîñòè, íåîáõîäèìè çà èçãîòâÿíå íà åêñïåðòèçàòà.
 4. "Åêñïåðòèçà" å ïðîöåñóàëíî ðåãëàìåíòèðàíà äåéíîñò, èçâúðøâàíà ïî èñêàíå íà êîìïåòåíòíèÿ îðãàí îò ëèöà, êîèòî ïðèòåæàâàò ñïåöèàëíè çíàíèÿ è óìåíèÿ çà èçñëåäâàíå íà îïðåäåëåíè îáåêòè èëè äðóãè îáñòîÿòåëñòâà, ñâúðçàíè ñ èçÿñíÿâàíåòî íà îïðåäåëåíè îáñòîÿòåëñòâà.
 5. "Îáðàçöè çà ñðàâíèòåëíî èçñëåäâàíå" ñà åäíîðîäíè ìàòåðèàëíè îáåêòè ñ îáåêòà íà èçñëåäâàíå è ñå èçïîëçâàò â õîäà íà èäåíòèôèêàöèîííèòå åêñïåðòèçè çà îáîñíîâàâàíå íàëè÷èåòî èëè ëèïñàòà íà òúæäåñòâî íà åäèí îáåêò ñúñ ñàìèÿ íåãî.
 6. "Ñïåöèàëíè çíàíèÿ" ñà òåçè çíàíèÿ, êîèòî îòãîâàðÿò åäíîâðåìåííî íà ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ: íå ñà þðèäè÷åñêè, ñ èçêëþ÷åíèå íà òåçè, êîèòî ñå îòíàñÿò äî ÷óæäåñòðàííî çàêîíîäàòåëñòâî è ïðàêòèêà; íå ñà îáùîèçâåñòíè; ïîëó÷åíè ñà â ðåçóëòàò íà òåîðåòè÷íà ïîäãîòîâêà è ïðàêòè÷åñêè îïèò ïî îïðåäåëåíà íàó÷íà äèñöèïëèíà.
 7. "Ïîçíàâàòåëíà íåçàâèñèìîñò" å ñàìîñòîÿòåëíîñò ïðè èçáîðà íà ìåòîäè è ñðåäñòâà, èçïîëçâàíè ïðè åêñïåðòíîòî èçñëåäâàíå.
ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ

§ 2. Òàçè íàðåäáà ñå èçäàâà íà îñíîâàíèå ÷ë. 403, àë. 1 îò Çàêîíà çà ñúäåáíàòà âëàñò.
§ 3. Òàçè íàðåäáà îòìåíÿ Íàðåäáà ¹ 2 îò 2015 ã. çà âïèñâàíåòî, êâàëèôèêàöèÿòà è âúçíàãðàæäåíèÿòà íà âåùèòå ëèöà (ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.).
Ïðèëîæåíèå ¹ 1
êúì ÷ë. 4
Ñúäåáíè åêñïåðòèçè ïî êëàñîâå è âèäîâå

1. Êëàñ "Êðèìèíàëèñòè÷íè åêñïåðòèçè"
Âèäîâå:
1.1. Êðèìèíàëèñòè÷íè åêñïåðòèçè íà ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà.
1.2. Òðàñîëîãè÷íè åêñïåðòèçè.
1.3. Ñúäåáíî-áàëèñòè÷íè åêñïåðòèçè.
1.4. Äàêòèëîñêîïíè åêñïåðòèçè.
1.5. Áèîìåòðè÷íè êðèìèíàëèñòè÷íè åêñïåðòèçè. 
	
2. Êëàñ "Ñúäåáíîìåäèöèíñêè åêñïåðòèçè"
Âèäîâå:
2.1. Ñúäåáíîìåäèöèíñêà åêñïåðòèçà íà òðóï è òðóïíè ÷àñòè.
2.2. Ñúäåáíîìåäèöèíñêà åêñïåðòèçà íà æèâè ëèöà.
2.3. Ñúäåáíîìåäèöèíñêà åêñïåðòèçà íà âåùåñòâåíè äîêàçàòåëñòâà.
2.4. Ñúäåáíîìåäèöèíñêà åêñïåðòèçà ïî ìàòåðèàëè íà äîñúäåáíîòî è ñúäåáíîòî ïðîèçâîäñòâî.
2.5. Ñúäåáíîìåäèöèíñêà åêñïåðòèçà çà òåëåñíî çäðàâå.
2.6. Ñúäåáíîìåäèöèíñêè åêñïåðòèçè çà èäåíòèôèêàöèÿ íà ÷îâåêà.
2.7. Ñúäåáíîìåäèöèíñêà åêñïåðòèçà çà óñòàíîâÿâàíå íà ðîäèòåëñêèÿ ïðîèçõîä. 
	
3. Êëàñ "Ñúäåáíà åêñïåðòèçà íà ïñèõè÷íîòî ñúñòîÿíèå"
Âèäîâå:
3.1. Ñúäåáíî-ïñèõèàòðè÷íà åêñïåðòèçà.
3.2. Ñúäåáíî-ïñèõîëîãè÷íà åêñïåðòèçà.
3.3. Ñúäåáíà ïñèõîëîãî-ïñèõèàòðè÷íà åêñïåðòèçà.
3.4. Ñúäåáíà åêñïåðòèçà íà ïñèõè÷íîòî ñúñòîÿíèå ïî ïèñìåíè äàííè.
4. Êëàñ "Ñúäåáíî-èêîíîìè÷åñêè åêñïåðòèçè"
Âèäîâå:
4.1. Ñúäåáíî-ñ÷åòîâîäíà åêñïåðòèçà.
4.2. Ñúäåáíà ôèíàíñîâî-èêîíîìè÷åñêà åêñïåðòèçà.
4.3. Ñúäåáíî-ñòîêîâà åêñïåðòèçà. 
	
5. Êëàñ "Ñúäåáíè èíæåíåðíî-òåõíè÷åñêè åêñïåðòèçè"
Âèäîâå:
5.1. Ñúäåáíà èíæåíåðíî-òåõíè÷åñêà åêñïåðòèçà.
5.2. Ñúäåáíà àâòîòåõíè÷åñêà åêñïåðòèçà.
5.3. Ñúäåáíà èíæåíåðíî-òåõíîëîãè÷íà åêñïåðòèçà.
5.4. Ñúäåáíà êîìïþòúðíî-òåõíè÷åñêà åêñïåðòèçà.
5.5. Ñúäåáíà ñòðîèòåëíî-òåõíè÷åñêà åêñïåðòèçà.
5.6. Ñúäåáíà ïîæàðîòåõíè÷åñêà åêñïåðòèçà.
5.7. Ñúäåáíî-åíåðãèéíà åêñïåðòèçà.
5.8. Ñúäåáíîîöåíèòåëñêà àâòîòåõíè÷åñêà åêñïåðòèçà. 
	
6. Êëàñ "Ñúäåáíî-áèîëîãè÷íè åêñïåðòèçè"
Âèäîâå:
6.1. Ñúäåáíî-áîòàíè÷åñêà åêñïåðòèçà.
6.2. Ñúäåáíî-çîîëîãè÷åñêà åêñïåðòèçà.
6.3. Ñúäåáíî-ìèêðîáèîëîãè÷íà åêñïåðòèçà.
6.4. Ñúäåáíî-åíòîìîëîãè÷íà åêñïåðòèçà.
6.5. Ñúäåáíî-åêîëîãè÷íà åêñïåðòèçà. 
	
7. Êëàñ "Åêñïåðòèçè íà ìàòåðèàëè, âåùåñòâà è èçäåëèÿ"
Âèäîâå:
7.1. Ñúäåáíî-õèìè÷åñêà åêñïåðòèçà.
7.2. Ñúäåáíî-ôèçè÷åñêà åêñïåðòèçà.
7.3. Ñúäåáíà ôèçèêî-õèìè÷åñêà åêñïåðòèçà.
7.4. Ñúäåáíà õèìèêî-òîêñèêîëîãè÷íà (òîêñèêîõèìè÷íà) åêñïåðòèça. 
	
8. Êëàñ "Ñúäåáíè ñåëñêîñòîïàíñêè åêñïåðòèçè"
Âèäîâå:
8.1. Ñúäåáíà âåòåðèíàðíîìåäèöèíñêà åêñïåðòèçà.
8.2. Ñúäåáíà àãðîòåõíè÷åñêà åêñïåðòèçà. 
	
9. Êëàñ "Ñúäåáíî-èçêóñòâîâåäñêè åêñïåðòèçè"
10. Êëàñ "Îöåíèòåëíè åêñïåðòèçè"
10.1. Îöåíêà íà íåäâèæèìè èìîòè.
10.2. Îöåíêà íà íåäâèæèìè êóëòóðíè öåííîñòè.
10.3. Îöåíêà íà ìàøèíè è ñúîðúæåíèÿ.
10.4. Îöåíêà íà ïðàâà íà èíòåëåêòóàëíàòà è èíäóñòðèàëíàòà ñîáñòâåíîñò è äðóãè ôàêòè÷åñêè îòíîøåíèÿ.
10.5. Îöåíêà íà òúðãîâñêè ïðåäïðèÿòèÿ è âçåìàíèÿ.
10.6. Îöåíêà íà ôèíàíñîâè àêòèâè è ôèíàíñîâè èíñòèòóöèè.
10.7. Îöåíêà íà äðóãè àêòèâè, âêëþ÷èòåëíî ïðîèçâåäåíèÿ íà èçêóñòâîòî, êîèòî íå ñà äâèæèìè êóëòóðíè öåííîñòè.
10.8. Îöåíêà íà çåìåäåëñêè çåìè è òðàéíè íàñàæäåíèÿ.
10.9. Îöåíêà íà ïîçåìëåíè èìîòè â ãîðñêè òåðèòîðèè.
11. Êëàñ "Äðóãè ñúäåáíè åêñïåðòèçè"
	
 Ïðèëîæåíèå ¹ 2
êúì ÷ë. 23, àë. 2 è ÷ë. 24, àë. 2